Rodzic nie może reprezentować dziecka w sprawie o spadek, gdy sam ubiega się o nabycie spadku
Sąd Najwyższy stwierdził nieważność postępowania w sprawie o nabycie spadku, ponieważ matka nie mogła reprezentować swojego małoletniego syna w sytuacji, gdy sama ubiegała się o nabycie spadku na swoją rzecz, co stwarzało hipotetyczną sprzeczność interesów.
Co orzekł sąd
Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji i zniósł postępowanie z urzędu ze względu na jego nieważność.
Reprezentacja małoletniego przez rodzica jest wykluczona w przypadku czynności prawnych między dzieckiem a rodzicem, chyba że czynność polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka.
Sąd ma obowiązek badać, czy między rodzicem a dzieckiem nie zachodzi możliwość hipotetycznej sprzeczności interesów.
W przypadku stwierdzenia takiej sprzeczności, sąd musi zwrócić się do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora dla dziecka.
Praktyczne wnioski
Rodzic nie może reprezentować dziecka w postępowaniu o spadek, jeśli sam jest w nim stroną ubiegającą się o nabycie majątku.
Wystarczy samo przypuszczenie o sprzeczności interesów (sprzeczność hipotetyczna), aby konieczne było ustanowienie kuratora.
Brak właściwej reprezentacji strony nieposiadającej zdolności procesowej prowadzi do nieważności całego postępowania przed sądami obu instancji.
Ryzyka i ograniczenia
Prowadzenie postępowania bez ustanowienia kuratora dla dziecka w sytuacji sprzeczności interesów z rodzicem grozi uchyleniem wszystkich wydanych orzeczeń.
Nieważność postępowania z tego powodu jest badana przez sąd z urzędu i stanowi domniemanie ustawowe, którego nie można obalić.
Dane publikacji
- Identyfikator
- III CSK 12/18
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 6 sierpnia 2020