Unieważnienie umowy z powodu nieuczciwej praktyki rynkowej wymaga wykazania szkody i winy
Sąd Najwyższy orzekł, że żądanie unieważnienia umowy na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym nie jest niezależnym roszczeniem, lecz formą naprawienia szkody poprzez przywrócenie stanu poprzedniego. Oznacza to, że aby skutecznie unieważnić umowę w ten sposób, należy wykazać winę sprawcy oraz wystąpienie szkody.
Co orzekł sąd
Żądanie unieważnienia umowy z art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r. jest postacią roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego (zgodnie z art. 363 § 1 k.c.).
Skuteczne dochodzenie tego żądania jest uzależnione od spełnienia ogólnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, w tym wykazania szkody i winy sprawcy.
Nie jest konieczne wykazanie przesłanek nieważności umowy z innych podstaw (np. z art. 58 k.c.), lecz należy wykazać wpływ nieuczciwej praktyki rynkowej na decyzję konsumenta.
Nie można unieważnić umowy na tej podstawie, jeśli jest ona już nieważna lub została wcześniej skutecznie wzruszona.
Praktyczne wnioski
Osoba chcąca unieważnić umowę z powodu nieuczciwej praktyki rynkowej musi udowodnić, że sprawca dopuścił się winy (nienależytej staranności) i że w wyniku tego działania powstała szkoda.
Unieważnienie wybranych postanowień umowy jest możliwe, jeśli ich uzgodnienie było wynikiem zawinionej, nieuczciwej praktyki, było źródłem szkody i można przyjąć, że bez nich umowa i tak zostałaby zawarta.
Ryzyka i ograniczenia
Brak wykazania szkody lub winy sprawcy może doprowadzić do oddalenia żądania unieważnienia umowy.
Jeśli umowa jest już nieważna z innych przyczyn prawnych, żądanie jej unieważnienia na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 u.p.n.p.r. będzie nieskuteczne.
Dane publikacji
- Identyfikator
- III CZP 80/19
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 11 września 2020