Zwrot kosztów naprawy przy braku typowej umowy – prawo posiadacza zależnego
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy strony zawarły jedynie tymczasowe porozumienie o korzystaniu z rzeczy za wynagrodzeniem (bez zawarcia typowej umowy cywilnoprawnej), posiadacz zależny w dobrej wierze ma prawo do zwrotu nakładów koniecznych poniesionych na naprawę przedmiotu.
Co orzekł sąd
W przypadku braku typowej umowy obligacyjnej, stosunek między właścicielem a posiadaczem zależnym regulują odpowiednio przepisy o roszczeniach samoistnego posiadacza.
Posiadacz zależny w dobrej wierze może żądać zwrotu nakładów koniecznych, o ile nie zostały one pokryte z korzyści uzyskanych z rzeczy.
Naprawa maszyny niezbędna do jej utrzymania w stanie niepogorszonym jest traktowana jako nakład konieczny.
Sąd drugiej instancji ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy i może stosować przepisy prawa materialnego z urzędu, nawet jeśli powód wskazał inną podstawę prawną.
Praktyczne wnioski
Tymczasowe porozumienie o korzystaniu z rzeczy do czasu zawarcia umowy leasingu nie jest tożsame z umową dzierżawy, gdyż brakuje w nim stabilności i pewności co do czasu trwania.
Brak wniosku o opinię biegłego nie musi automatycznie prowadzić do oddalenia powództwa o zwrot kosztów, jeśli inne dowody pozwalają na ustalenie wysokości wydatków.
Ryzyka i ograniczenia
Prawo do zwrotu nakładów koniecznych przysługuje posiadaczowi zależnemu tylko wtedy, gdy działał on w dobrej wierze.
Roszczenie o zwrot nakładów może zostać ograniczone, jeśli posiadacz uzyskał z rzeczy korzyści, które pokryły koszty naprawy.
Dane publikacji
- Identyfikator
- I CSK 340/18
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 18 lipca 2019