Wymuszona zgoda na działania detektywistyczne nie wyklucza bezprawności naruszenia dóbr osobistych
Sąd Najwyższy orzekł, że zgoda na czynności detektywistyczne udzielona pod przymusem psychicznym nie wyklucza bezprawności działań ubezpieczyciela. Naruszenie dóbr osobistych występuje również wtedy, gdy zlecone czynności wykraczają poza dopuszczalne formy określone w ustawie o usługach detektywistycznych.
Co orzekł sąd
Zgoda na naruszenie dóbr osobistych, która została wymuszona przymusem psychicznym, nie sprawia, że działanie sprawcy staje się zgodne z prawem.
Zlecenie czynności detektywistycznych, które wykraczają poza zakres dopuszczalny przez art. 7 ustawy o usługach detektywistycznych (np. stosowanie środków technicznych i czynności operacyjno-rozpoznawczych), narusza dobra osobiste.
Ubezpieczyciel może ponosić odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych, jeśli zlecone przez niego działania detektywów były bezprawne.
Krzywda wynikająca z naruszenia dóbr osobistych nie musi oznaczać pogorszenia stanu zdrowia psychicznego; wystarczające jest wystąpienie ujemnych przeżyć psychicznych.
Praktyczne wnioski
Zakład ubezpieczeń nie może w sposób nieproporcjonalny ingerować w prywatność osoby uprawnionej do świadczenia, zwłaszcza gdy obowiązek wypłaty renty wynika z wyroku sądowego.
Przed podjęciem działań ingerujących w prywatność, ubezpieczyciel powinien najpierw spróbować uzyskać informacje dobrowolnie od uprawnionego.
Działania detektywistyczne muszą mieścić się w ramach ustawowych i nie mogą obejmować czynności zastrzeżonych wyłącznie dla organów państwowych.
Ryzyka i ograniczenia
Zlecenie detektywowi czynności wykraczających poza ustawowy zakres art. 7 u.u.d. naraża ubezpieczyciela na odpowiedzialność odszkodowawczą i konieczność przeprosin.
Uzyskanie zgody na weryfikację pod groźbą zaprzestania wypłaty świadczeń może zostać uznane za przymus psychiczny, co nie chroni przed zarzutem bezprawności.
Dane publikacji
- Identyfikator
- I CSK 628/18
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 17 września 2020