Wypowiedzenie opłaty za część nieruchomości pociąga nieważność czynności
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie reguły integralności aktualizacji opłaty (poprzez wypowiedzenie dotyczące tylko części nieruchomości) pociąga za sobą nieważność tej czynności. Oznacza to, że taka sytuacja nie wyklucza kontroli sądowej w procesie o zwrot nienależnie wpłaconych środków, a otwiera drogę do zastosowania konwersji lub konwalidacji czynności.
Co orzekł sąd
Wypowiedzenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, które obejmuje tylko część nieruchomości, narusza normy bezwzględnie wiążące i jest nieważne.
Nieważność takiej czynności pozwala na badanie jej skuteczności w procesie cywilnym o zwrot nienależnego świadczenia, nawet jeśli nie zaskarżono jej wcześniej w trybie administracyjnym.
Nieważna czynność aktualizująca może zostać utrzymana w mocy poprzez instytucję konwersji lub konwalidacji.
Mechanizm milczącej akceptacji nowej opłaty nie wyklucza kontroli sądowej w przypadku wystąpienia nieważności czynności prawnej.
Praktyczne wnioski
Wypowiedzenie opłaty za część nieruchomości nie jest skuteczne i może być podstawą do żądania zwrotu nadpłaconych kwot.
Brak zaskarżenia wypowiedzenia w terminie administracyjnym nie zawsze zamyka drogę do odzyskania środków w procesie cywilnym.
Możliwa jest konwersja nieważnej aktualizacji, jeśli strony dokonałyby czynności, wiedząc o jej nieważności, a nowa opłata nie byłaby niższa niż ta wynikająca z częściowej aktualizacji.
Konwalidacja bezskutecznej umowy jest możliwa, o ile nie narusza to celu przepisu ani interesu strony chronionej.
Ryzyka i ograniczenia
Stwierdzenie nieważności nie gwarantuje automatycznego zwrotu środków, gdyż sąd może zastosować konwersję lub konwalidację czynności.
Konieczne jest szczegółowe ustalenie faktów w postępowaniu, aby ocenić, czy w konkretnym przypadku doszło do skutecznej konwalidacji lub konwersji.
Dane publikacji
- Identyfikator
- I CSK 663/18
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 30 września 2020