Nowacja zobowiązania a wymóg formy pisemnej pod rygorem nieważności
Sąd Najwyższy uznał, że odnowienie zobowiązania (nowacja) nie może nastąpić z pominięciem formy pisemnej pod rygorem nieważności, jeżeli taka forma została zastrzeżona w umowie pierwotnej dla dokonywania zmian.
Co orzekł sąd
Nowacja zobowiązania musi zachować formę pisemną pod rygorem nieważności, jeśli strony zastrzegły taką formę dla zmian w umowie pierwotnej.
Zmiana treści zobowiązania nie jest tożsama z jego odnowieniem (nowacją), co wynika z domniemania zawartego w art. 506 § 2 k.c.
Nowacja nie może nastąpić w wyniku uzgodnień między dłużnikiem a wierzycielem bez wyjaśnienia, w jaki sposób wola ta została wyrażona, gdy w stosunek prawny włączona jest osoba trzecia.
Zwiększenie lub zmniejszenie świadczeń wynikających z tego samego zobowiązania i tej samej podstawy prawnej nie stanowi nowacji, gdyż nie powoduje umorzenia starego zobowiązania i zaciągnięcia nowego.
Praktyczne wnioski
Modyfikacje parametrów technicznych przedmiotu umowy nie muszą oznaczać nowacji, a jedynie zmianę treści istniejącego zobowiązania.
Przy analizie nowacji należy sprawdzić, czy w umowie pierwotnej zastrzeżono formę pisemną pod rygorem nieważności dla wszelkich zmian.
W sytuacjach, gdy w stosunek prawny zaangażowana jest osoba trzecia (np. finansujący leasing), ustalenie nowacji wymaga precyzyjnego określenia układu podmiotowego, w którym wyrażono wolę odnowienia zobowiązania.
Ryzyka i ograniczenia
Przyjęcie, że modyfikacje umowy stanowią nowację bez zachowania wymaganej formy pisemnej, może prowadzić do błędnego uznania, że pierwotne roszczenia (np. o kary umowne) wygasły.
Dane publikacji
- Identyfikator
- V CSK 586/18
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 25 września 2020